Płaskostopie 

Szanowni RODZICE !!!

Dbając o jak najlepszy rozwój naszych podopiecznych,  musimy poruszyć temat płaskostopia. Po kontroli stóp dzieci zaobserwowałyśmy, że spory odsetek dzieci ma z tym poważny problem.

Mając na uwadze, że stopy noszą ciężar  ciała przez całe życie to warto pochylić się nad zauważonym problemem. 

Pod koniec listopada zorganizowałyśmy w naszym przedszkolu warsztaty, na których dowiedzieli się Państwo o przyczynach i skutkach płaskostopia oraz jak w praktyczny sposób można pomóc swoim dzieciom podczas wspólnych codziennych zabaw.

Jolanta Światłowska, Edyta Zając 

Psychologiczne i pedagogiczne uwarunkowania gotowości szkolnej.

Rozpoczęcie nauki jest przełomowym momentem zarówno w życiu dziecka, jak i całej jego rodziny. Aby odniosło ono sukces muszą zostać spełnione określone warunki tzn. powinno osiągnąć dojrzałość szkolną.

Według S. Szumana dojrzałość szkolna to osiągnięcie przez dziecko takiego poziomu rozwoju fizycznego, społecznego i psychicznego, który je czyni wrażliwym i podatnym na systematyczne nauczanie i wychowanie w klasie pierwszej szkoły podstawowej.

Obecnie coraz częściej stosuje się termin „gotowość szkolna”, ponieważ rozpatruje się jako proces i efekt współdziałania aktywności dziecka i dorosłych.

Co składa się na gotowość szkolną ? 

  • poziom rozwoju kompetencji poznawczych – zdobywanie wiedzy o otoczeniu, odpowiedni rozwój spostrzegania, myślenia , mowy, pamięci i uwagi;
  • poziom rozwoju społecznego i fizycznego – szczególnie istotna umiejętność współdziałania z rówieśnikami, ale też z dorosłym;
  • poziom rozwoju emocjonalnego – samodzielność i stopniowa, względna niezależność emocjonalna;
  • podatność na nauczanie – zdolność do podjęcia nauki jako nowej formy działania.

Czy wiek życia dziecka wyznacza osiągnięcie przez nie odpowiedniej gotowości czy dojrzałości szkolnej?

Badania przeprowadzone w grupie dzieci 7 letnich cytowane przez E. Gruszczyk – Kolczyńską wskazują, że różnice między poszczególnymi dziećmi mogą wynosić nawet 4 lata, czyli jedno dziecko może mieć umiejętności na poziomie 5-latka. a inne na poziomie nawet 9-latka. Przemawia to za dostosowaniem stawianych wymagań do indywidualnych możliwości oraz potrzeb dziecka, co da mu poczucie akceptacji oraz bezpieczeństwa niezbędne do rozwijania inicjatywy, ciekawości i samodzielności.

 Jakie mogą być konsekwencje niedostosowania wymagań do potrzeb dziecka?

  • dzieci zdolne odbierają brak dostosowań to jako brak wyzwań, spadek motywacji do uczenia się, zbyt późne doświadczenie, że nauka wymaga wysiłku;

  • dzieci z wolniejszym tempem rozwoju doświadczają  pierwszych niepowodzeń, co powoduje wycofanie  się z samodzielnej pracy, brak chęci do zdobywania informacji, niepewność, negatywny stosunek do siebie.

Na co zwrócić uwagę przygotowując dziecko do rozpoczęcia nauki w szkole?

  1. Rozwój fizyczny:

Badania pokazują, iż na przełomie 6 i 7 roku życia następuje uaktywnienie układu hormonalnego, zaś około 5,5 r. ż. – do ok. 6,5 r. ż. występuje  istotny skok rozwojowy. Omawiając temat gotowości szkolnej należy więc uwzględnić w/w aspekty rozwojowe.

Co jest najistotniejsze w rozwoju fizycznym dziecka 6 letniego z punktu widzenia  gotowości szkolnej?

  • U dziecka wydłużają się i twardnieją kości kończyn, zmieniają się proporcje ciała, mięśnie stają się silniejsze co zwiększa odporność na zmęczenie związane z dłuższym przebywaniem w jednej pozycji np. siedzenie w ławce.
  • Kończy się pierwszy etap kostnienia nadgarstka, część chrząstek zmienia się w kości. Powoduje to, że ruchy dłoni są bardziej odporne na zmęczenie, poprawia się płynność i szybkość ruchów rąk.
  • U dziecka rozwijają się wszystkie narządy wewnętrzne, zwiększa się pojemność żołądka (dziecko przyjmuje większe posiłki, ale je rzadziej), polepsza się kontrola pęcherza, dzieci stają się bardziej odporne na choroby.
  • U chłopców kości długie grubieją, bardziej niż u dziewczynek. Do nich dopasowuje się tkanka mięśniowa co powoduje „głód ruchu”. Potrzeba ruchu dominuje do ok. 9-10 r. ż. i staje się kryterium oceny atrakcyjności  społecznej kolegów.
  • Kościec (także kości i mięśnie dłoni) rozwija się 1,5 do 2 lat dłużej u chłopców niż u dziewczynek. Rzutuje to na sprawność manualną i grafomotoryczną, dlatego w tym okresie nie należy porównywać zeszytów chłopców i dziewcząt.
  • Wydłużają się wypustki komórek nerwowych, dojrzewają drogi nerwowe, wzrasta ilość połączeń nerwowych, co w efekcie skutkuje lepszym czasem reakcji, zanikiem  współruchów, poprawia się koordynacja ruchów i integracja informacji z różnych narządów zmysłowych.
  • Dojrzewają receptory zmysłów i struktury kory mózgowej. Dzieci odbierają dokładniejsze informacje z otoczenia. W efekcie poprawia się spostrzeganie wzrokowe i słuchowe zarówno analityczne jak i syntetyczne oraz  zdolność do utrzymania równowagi.
  • Dojrzewają struktury kory mózgowej odpowiedzialne za procesy myślowe – początki myślenia konkretno-wyobrażeniowego operacyjnego na konkretach.

Co jest najistotniejsze w rozwoju psychicznym dziecka 6 letniego z punktu widzenia gotowości szkolnej?

Dojrzewanie układu nerwowego poprawia zdolność dziecka do:

  • skupienia uwagi (początki uwagi dowolnej),
  • zdolność do zapamiętywania (lepsza pamięć trwała, a więc łatwiejsze przypominanie sobie potrzebnych informacji),
  • sprawniejsze procesy pobudzania i hamowania (wzrasta umiejętność kontroli emocji, sztuka odraczania gratyfikacji potrzeb, większa odporność emocjonalna).

Ważna informacja dla rodziców:

  • Na tym etapie ważne jest wykrycie i jeśli to możliwe korekcja wad wzroku, słuchu, mowy oraz mniejszej sprawności ruchowej.

 W związku z dojrzałością układu nerwowego wzrasta podatność na nauczanie

  • U dziecka ważne jest  kształtowanie  umiejętności słuchania osoby dorosłej, rozumienia poleceń i tego, że trzeba je wykonać w określonym momencie, wykonywania zadań nawet jeśli momentami wymagają większego wysiłku i konieczności skupienia uwagi . Pomocne mogą być zabawy w szkołę, wprowadzenie w miarę regularnych zabaw-ćwiczeń dostosowanych do możliwości dziecka (czas od 15 do 30 minut) – np.: malowanie, puzzle, słuchanie czytanego tekstu, gry - doświadczenia rodziców pokazują, że po jakimś czasie dziecko przyzwyczaja się do codziennych ćwiczeń, które w I klasie zamieniają się na odrabianie zadań domowych

  • Ważne jest wzmacnianie naturalnej w tym wieku u dziecka ciekawości do poznawania nowych wiadomości i uczenia się nowych umiejętności – tu szczególnie ważne jest dostosowanie informacji i uczonych czynności do potrzeb i możliwości dziecka, lepiej zacząć od czegoś łatwego i stopniowo zwiększać poziom trudności, tak aby dziecko zdobywało zaufanie do siebie.

  • Rozwój emocjonalno-społeczny:

W tym wieku dziecko przeżywa ponownie trudny okres( przypominający zachowanie 2,5 latka), staje się mniej zrównoważone emocjonalnie, popada w skrajne stany, od uwielbienia do nieopanowanej nienawiści w stosunku do wszystkich ludzi a zwłaszcza bliskich. (Potrafi więc uściskać matkę serdecznie mówiąc ,,Kocham Cię ‘’a za chwilę wybuchnąć gwałtownie: ,,Nienawidzę cię”.

- sześciolatek dąży do tego by być najważniejszą osobą w rodzinie- wszyscy mają spełniać jego potrzeby, domaga się wszystkiego czego zapragnie, oczekuje, że to inni będą dostosowywać się do jego wymagań;

- bardzo łatwo złości się na osoby, które nie zaspokajają jego potrzeb, szczególnie narażone na liczne pretensje i oskarżenia sześciolatka są w tym okresie mamy;

- dopiero gdy wszystko idzie po jego myśli jest zdolne do okazania czułości lub udzielenia pomocy;

- dziecko jest skłonne do kłótni i godzinnych dyskusji nad wydanym poleceniem;

- trudno jest je odwieść od wcześniej zaplanowanej aktywności;

- bardzo źle znosi wszelkie niepowodzenia, nie umie przyjąć krytyki, czy kary, nie jest w stanie przegrywać w zabawie- aby się przed tym uchronić, potrafi odwołać się do oszustwa czy ukrycia własnych niepowodzeń;

- jest bardzo ciekawe świata, otwarte na nowe doświadczenia;

- ,, Moje” jest dla nich bardzo ważne, ,, Twoje” zupełnie się nie liczy, nie mogą zrozumieć dlaczego ktoś inny miałby mieć więcej niż one, albo ktoś miałby mieć to czego one by chciały;

- nie zawsze mówią prawdę, szczególnie jeśli chce się je skłonić do przyznania się do winy.

Uczucia dziecka w tym wieku zaczynają dopiero nabierać społecznego charakteru. Obserwujemy początki takich reakcji emocjonalnych jak współczucie ,wdzięczność itp. Dzieci sześcioletnie nie potrafią jeszcze werbalizować swoich przeżyć, najczęściej wyrażają je w działaniu.

W zakresie rozwoju społecznego dziecko 6-letnie chętnie współdziała w grupie rówieśników, umie podporządkować się regułom zabawy, i poleceniom słownym. Zaczynają kształtować się u niego zainteresowania szkolne i poczucie obowiązku. Ulubiona formą spędzania czasu jest nadal zabawa. 

Dzieci 6-letnie nie kierują się poczuciem obowiązku czy odpowiedzialnością.  Kierują się dążeniem do przyjemności  i unikaniem przykrości.

  • Dla dziecka przyjemnością jest: sukces, nagroda, zabawa, akceptacja dorosłych, dostrzeganie wysiłku, przebywanie z kolegami, nowe przybory szkolne;

  • Przykrość dla dziecka to: niepowodzenia w czynnościach szkolnych, kary, uwagi w zeszytach, „chmurki”, brak „słoneczek”, dezaprobata, zbyt formalne traktowanie przez nauczyciela.

  • Motywy uczenia się są „zewnętrzne” – 6-latek uczy się dla mamy, taty, dlatego, że lubi swoją Panią.

Emocje, które decydują o nastawieniu do szkoły są związane z:

  • potrzebą  bezpieczeństwa w kontakcie z rówieśnikami  i z dorosłymi;

  • potrzebą uznania i akceptacji;

  • potrzebą osiągnięć i współdziałania.

Dlatego ważne jest wzmacnianie odporności emocjonalnej – uczenie radzenia sobie z porażką, z tym, że coś może być trudniejsze, że nie zawsze mogę być pierwszy i najlepszy,  ważne jest przestrzeganie zasad gry, reakcja rodzica na zachowanie dziecka w przypadku porażki – pozostawienie dziecku czasu na uspokojenie, a potem propozycja podjęcia gry od nowa, modelowanie przez dorosłego sposobu radzenia sobie z niepowodzeniem, gdy dorosły przegrywa – nazwanie uczuć, które w takiej sytuacji może odczuwać dziecko np. „ale jestem zezłoszczony/smutny, że przegrałem, ale gratuluje Ci wygranej”, potrzeba oczywiście cierpliwości, bo uczenie się może potrwać kilka miesięcy.

Istotne jest uczenie dziecka samouspokajania – rodzic często powtarza, gdy pojawia się niepowodzenie „ ważne, że się starasz, jeśli coś się nie udaje to nie szkodzi, przecież dopiero się tego uczysz”.

Ważne jest również kształtowanie wytrwałości – pokazanie, że zadanie rozpoczęte wymaga dokończenia, warto zastosować zabawy czy ćwiczenia krótkie, ale wykonane do końca, jeśli dziecko jest zmęczone czy rozdrażnione robimy krótką przerwę, uprzedzamy dziecko, że wróci do pracy, pomocne jest pochwalenie dziecka za tą część ćwiczenia, którą wykonało dobrze i zachęcenie do kontynuowania zadania.

Wzmacnianie wiary w siebie, zaufania do swoich umiejętności – uczenie dziecka drobnych umiejętności, stwarzanie w domu szansy na sukces, powierzanie możliwych do wykonania obowiązków i wyrażenie pochwały, nazwanie co dziecko już potrafi np.: dobrze ubierasz kurtkę, szybko uczysz się wierszyków.

Uczenie wyrażania emocji - uśmiechanie się, chwalenie rówieśników, stopniowe uczenie werbalizowania smutku czy złości (jestem smutny, jestem zezłoszczony), zamiast ataku płaczu czy bicia, pomocne może być pokazanie przez dorosłego jak można okazać uczucia.

Zachęcanie dziecka do inicjatywy i samodzielności – np.: pytanie w co zamierza się bawić, jakie ma pomysły na rozwiązanie sytuacji, które go spotykają, stopniowe powierzanie wykonania ćwiczeń np. prosimy o przygotowanie pomocy do zabawy czy ćwiczeń, o spakowanie plecaka do przedszkola (oczywiście wcześniej pokazujemy dziecku jak ma to zrobić).

Uczenie współdziałania – słuchanie drugiej osoby, dzielenie się zabawkami, proszenie o pomoc, przestrzeganie reguł zabaw, czekanie na swoją kolej – pomocne będą wszelkie zabawy tematyczne, gry planszowe, warto uczyć zasady wymienności np.: „graliśmy jak chciałeś w warcaby, to teraz chce porysować” 

Podsumowanie:

Oceniając gotowość naszego dziecka należy zwrócić uwagę na rozwój wszystkich w/w sfer. Rola rodziców w osiąganiu dojrzałości szkolnej jest ogromna.Wynika z tego fakt, iż dziecko nie uzyska gotowości szkolnej samo tj., dzięki li tylko własnej aktywności czy też dzięki samemu  procesowi  rozwoju. Ważną rolę w tym procesie odgrywa środowisko społeczne: rodzice, nauczyciele. Bez pomocy dorosłych, którzy stwarzają odpowiednie warunki do uczenia się -  dziecko nie uzyska gotowości szkolnej.  Dlatego, często sam fakt uczęszczania dziecka do szkolnej zerówki czy do przedszkola nie wystarcza by dziecko uzyskało gotowość szkolną. W procesie tym ważną rolę pełni rodzina i to jak ona stymuluje sferę najbliższego rozwoju dziecka. Życie pokazuje, że  bywa różnie z tym pozytywnym i świadomym oddziaływaniem rodzica na rozwój dziecka. Zatem decyzja o  zapisaniu sześciolatka do klasy pierwszej  powinna być podejmowana odpowiedzialnie,  z uwzględnieniem indywidualnych predyspozycji rozwojowych każdego dziecka.

Danuta Raczyńska -psycholog

"Logopedyczne nowinki"

Od stanu mowy dziecka zależy w znacznej mierze powodzenie w nauce, a szczególnie ma ona wpływ na początkową naukę czytania i pisania.

Prawidłowo rozwinięta mowa ustna jest podstawą do opanowania podstawowych umiejętności szkolnych. Rozwój mowy pisanej jest jak gdyby przedłużeniem mowy ustnej. Możemy spotkać się z tym, że w trakcie kształtowania się mowy dziecka do piątego roku życia będą występowały pewne nieprawidłowości np. bełkotanie, agramatyzmy, okresowe jąkanie. Nie powinny one zbytnio niepokoić rodziców. Jest to bowiem objaw fizjologiczny tzn. zgodny z rozwojem dziecka a przemija czasem bez leczenia. W przypadku gdy utrzymują się one ponad piąty rok życia potrzebna jest odpowiednia porada lekarska i specjalne ćwiczenia mowy.

logopeda, Ewa Rycombel

Back to top